Kolonoskopija

Kolonoskopija je endoskopska procedura, koja omogućava prikaz izgleda unutrašnjosti za celokupno debelo crevo i završni deo tankog creva. Kolonoskopija se izvodi se endoskopskim instrumentom - kolonoskopom, koji ima oblik fleksibilne dugačke cevi sa video kamerom na vrhu. Radi se u cilju dijagnostike upala sluznice koja obuhvata debelo crevo, diverticulose i tumora, ali može se raditi i u terapijske svrhe (uklanjanja polipa).

Kolorektalni karcinom je u Srbiji, kao i u većini razvijenih zemalja sveta, drugi najčešći karcinom i drugi najčeći uzrok smrti od malignih bolesti.

Simptomi koji upućuju na karcinom debelog creva su prikriveno (okultno) ili vidljivo (manifestno) krvarenje, izmene u crevnom pražnjenju, bolovi u trbuhu i malokrvnost, a vrlo često i nema nikakvih simptoma. Jedna četvrtina (25%) obolelih ima pozitivnu porodičnu anamnezu karcinoma debelog creva, od kojih više od pola kod rođaka prvog reda.
 
Kolorektalni karcinom  je bolest koja se može prevenirati u velikoj meri a takođe, kada se otkrije na vreme, u  ranoj fazi  postoji mogućnost skoro potpunog izlečenja.
Kolonoskopija predstavlja najsigurniji način da se otkriju početne promene na debelom crevu pre nego što se razvije karcinom. Većina svetskih udruzenja za borbu protiv malignih bolesti savetuje periodicne preglede- skrining, tj. kolonoskopiju, počevši od 50-te godine života. Ukoliko postoji podatak o kolorektalnom karcinomu u porodici, skrining se savetuje od 40-te godine života.

Da bi se kolonoskopija mogla obaviti, debelo crevo mora biti oslobođeno sadržaja, što se postiže upotrebom lekova koji prazne creva, i dijetom. Priprema u većini slučajeva počinje 24 h pre pregleda. U nekim slučajevima je priprema za kolonoskopiju i duža, i kod nekih pacijenata mora se obaviti u bolničkim uslovima. Kao lek za pripremu se najčešće koristi Fortrans prašak, i to na sledeći način:
1. Rastvorite dve kesice Fortrans praška u 2 litra vode i u 10h ujutru počnite da pijete. Ovu količinu tečnosti bi trebalo da popijete u naredna 2 -2,5 sata. Debelo crevo počinje sa pražnjenjem 1-2 sata nakon što ste popili Fortrans
2. U 18 h rastvorite još dve kesice Fortrans praška u 2 litra vode i počnite da pijete. I ovu količinu tečnosti bi trebalo da popijete u naredna 2 - 2,5 sata.
Preporuka za dijetu je unos nealkoholnih bistrih napitaka: bistre supe, bistrih voćnih sokova, čaja, vode. Isplanirajte svoje obaveze, jer je neophodno da dan tokom kojeg se obavlja priprema za kolonoskopiju budete blizu toaleta.

Kolonoskopija se može izvoditi bez, ili sa opštom intravenskom anestezijom.U slučaju da se odlučite za opštu anesteziju, potrebno je da 4 h pre ove procedure ništa ne jedete i ne pijete. Svoju redovnu terapiju možete redovno uzeti sa malo vode. Pacijenti koji redovno u terapiji koriste lekove za regulaciju šećera u krvi, antikoagulativnu terapiju, aspirine, brufene, diklofene, pre izvođenja ove procedure moraju da konsultuju svog lekara oko upotrebe svoje terapije.

Kolonoskopija se izvodi plasiranjem kolonskopa kroz čmar preko celokupnog debelog creva do ušća debelog u tanko crevo. Pregled nije bolan, ali je neprijatan, pa se sve češće savetuje primena kratkotrajne opšte anestezije, što je veoma komotno i bezbedno za pacijenta.

Komplikacije su danas retke, a reč je o povredama zida creva instrumentom, krvavljenja na mestu biopsije, alergijskoj reakciji na anestetik ili lek koji se daje pre intervencije. O komplikacijama i Vašem riziku mora Vas upoznati lekar koji izvodi intervenciju, i Vi morate potpisati saglasnost.

Nakon završetka kolonoskopije koja je izvođena u opštoj anesteziji nije preporučljivo da sledeća 24 h radite i vozite, pa je poželjno da imate pratnju. Možete osećati naduvenost stomaka i ispuštanje gasova, koje prolazi par sati nakon intervencije. Čajevi i voda se mogu piti nakon 2 sata, i nastaviti sa uzimanjem lakše hrane.